Spor okulu nasıl açılır?

ÖNCE KARAR

Hangi yapıyla açacaksınız?

"Spor okulu" günlük dilde farklı yapıları anlatır. Hangi izinleri alacağınız seçtiğiniz yapıya göre değişir:

• Özel spor tesisi (işletme). 3289 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre özel teşebbüsün beden eğitimi ve spor çalışmaları için açtığı okul, eğitim merkezi ve salonlar Gençlik ve Spor Bakanlığının (GSB) iznine ve denetimine tabidir. İzin süreci Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği'nde düzenlenir; yönetmelik gerçek kişilerin, şirketlerin ve spor kulüplerinin kurduğu tesisleri kapsar.
• Spor kulübü (7405 sayılı Kanun). Federasyonların faaliyetlerine, örneğin liglere ve lisanslı yarışmalara katılmak istiyorsanız kulübünüzü GSB'ye tescil ettirmeniz gerekir. Kanun, kulüplerin gelir kaynakları arasında sporcu eğitimi ve kurs ücretlerini de sayar. Adımlar için spor kulübü nasıl kurulur rehberine bakın.
• Dernek. Dernek en az yedi kişiyle, önceden izin almadan kurulur; tüzel kişiliği kuruluş bildiriminin verildiği anda kazanır (Türk Medeni Kanunu md. 56–59). Federasyon faaliyetlerine katılmak ise spor kulübü tescili gerektirir.

MEB izni gerekir mi?

Bu sorunun mevzuatta tek ve açık bir cevabını bulamadık. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu "sportif" alanlardaki kursları da Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlıyor; 3289 sayılı Kanun ise özel spor okullarını GSB iznine bağlıyor. İki metnin sizin durumunuzda nasıl uygulandığını, başvurudan önce hem il milli eğitim müdürlüğüne hem de GSB il müdürlüğüne sorun.

ADIM ADIM

Özel spor tesisi izni nasıl alınır?

Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği'ne göre süreç şöyle işler. Yönetmelik 1999 tarihli; güncel uygulamayı il müdürlüğünüz söyler.

1. Başvuru. Tesisin bulunduğu ilin GSB il müdürlüğüne dilekçeyle başvurulur (md. 5).
2. Belgeler. Gerçek kişilerden istenenler (md. 6): tesisin adı, adresi ve spor dallarını belirten dilekçe; T.C. kimlik numarası; tesis sorumlusunun adres ve adli sicil beyanı; adres beyanı; üç vesikalık fotoğraf; her spor dalının çalıştırıcısıyla yapılan bir yıllık sözleşmenin federasyon ya da il müdürlüğünden tasdikli sureti; tesisin onaylı 1/100 ölçekli planı; belediyenin işyeri açma izni, itfaiye raporu, il ya da ilçe sağlık müdürlüğü raporu ve kolluk görüşü; spor dallarının federasyonlarından yeterlilik belgesi. Şirket ve diğer tüzel kişilerden istenen ek belgeler 7. maddededir.
3. Federasyon yeterlilik belgesi. Her spor dalı için ilgili federasyondan ayrı alınır (md. 10).
4. Yerinde inceleme. Komisyon tesisi inceler; vali onayından sonra tescil ücreti alınır, her spor dalı için ayrı ücret ödenir (md. 11–12).
5. Çalışma izin belgesi. Belge verildiğinde tesis faaliyete başlamış sayılır (md. 15).
6. Yıllık vize. Tesis her yıl denetlenir ve il müdürlüğünce vize edilir (md. 13).

ANTRENÖR

Antrenör şartı

Yönetmeliğin 22. maddesine göre tesisi işleten kişi, Bakanlıkça verilmiş en az ikinci kademe antrenörlük belgesi olan bir çalıştırıcı tutmak zorundadır. İkinci kademe antrenörün henüz yetiştirilmediği branşlarda birinci kademe belge yeterlidir.

• Sözleşmeler bir yıllıktır ve her yıl yenilenir; çalıştırıcının belgesi salonda herkesin görebileceği yere asılır.
• Antrenör aynı il ya da ilçede ikiden fazla tesisle sözleşme yapamaz.
• Antrenörlük beş kademedir: yardımcı antrenör, temel antrenör, kıdemli antrenör, başantrenör ve teknik direktör (Antrenör Eğitimi Yönetmeliği md. 18). Belgelendirme Bakanlık tarafından yapılır (7405 sayılı Kanun md. 44).

BELEDİYE

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre ruhsat alınmadan işyeri açılamaz; başka kurumların verdiği izinler ve tescil, ruhsat alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md. 6). Yani GSB izni belediye ruhsatının yerine geçmez. Hangi ruhsat sınıfına girdiğinizi ve itfaiye raporunun gerekip gerekmediğini belediyenize sorun.

ÇOCUKLARLA ÇALIŞIRKEN

Veli izni, sağlık raporu, ilk yardım

Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği'nin metnine göre:

• Tesisten yararlanmak isteyen reşit olmayanlardan veli ya da vasinin yazılı izin belgesi ve sağlık raporu istenir (md. 25).
• Sakatlıklarda ilk yardım için gereken ilaç ve malzemeler ilk yardım dolabında eksiksiz bulundurulur (md. 24).

Sigorta konusunda genel bir kuralı kesin olarak söyleyemiyoruz; bazı federasyonlar kendi düzenlemelerinde sigorta şartı getiriyor. Branşınızın federasyonuna sorun.

VERGİ VE SGK

Vergi kaydı, fatura ve çalışanlar

• İşe başlama. Gerçek kişiler işe başladıklarını 10 gün içinde vergi dairesine bildirir; şirket kurulduğunda bu bildirimi ticaret sicili yapar (Vergi Usul Kanunu md. 153).
• e-Arşiv fatura. GİB'in 2026'dan geçerli düzenlemesine göre e-Arşiv'e dahil olmayan mükellefler faturalarını tutara bakmaksızın e-Arşiv olarak düzenliyor; basit usul ve işletme hesabı esasında defter tutanlar için 2026 sonuna kadar vergiler dahil 3.000 TL eşiği geçerli. Durumunuzu mali müşavirinizle teyit edin.
• Çalışanlar. Sigortalı, çalışmaya başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle SGK'ya bildirilir; işyeri bildirgesi en geç ilk sigortalının çalışmaya başladığı gün verilir (5510 sayılı Kanun md. 8 ve 11). Çalışanınız varsa iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi de yapılmalıdır (6331 sayılı Kanun md. 10).

KVKK

Çocukların ve velilerin verileri

• Sağlık verisi özel niteliklidir (6698 sayılı Kanun md. 6). Sağlık raporu, alerji ya da kan grubu gibi bilgiler ancak Kanun'da sayılan şartlardan biriyle, örneğin açık rızayla işlenebilir; Kurul'un belirlediği yeterli önlemler de alınmalıdır. Bu madde 2024'te 7499 sayılı Kanunla değişti.
• Aydınlatma. Velileri hangi veriyi neden işlediğiniz konusunda bilgilendirmek zorundasınız (md. 10); bilgilendirmeyi yaptığınızı ispat yükü sizdedir.
• VERBİS. Kurul kararlarına göre ana faaliyeti özel nitelikli veri işleme olmayan, çalışanı 50'den az ve yıllık mali bilançosu 100 milyon TL'den az olanlar kayıttan muaftır. 2025'te çıkan kararlarla ana faaliyeti özel nitelikli veri işleme olanlar için eşik 10 çalışan ve 10 milyon TL'ye indi. Spor okulunuzun hangi gruba girdiğini KVKK danışmanınıza sorun; muafiyet Kanun'un diğer yükümlülüklerini kaldırmaz.

Kurul, bir eğitim kurumunun velinin açık rızası olmadan öğrenci sağlık verisi işlemesini hukuka aykırı buldu (karar 2020/255).

MALİYET

Spor okulu açma maliyeti: hangi kalemler var?

Maliyet şehre, branşa ve tesise göre çok değişir; burada yalnız kalemleri sayıyoruz.

• Kira ya da tesis kullanım bedeli
• Ekipman, malzeme ve ilk yardım dolabı
• Antrenör ücreti, SGK primi ve vergiler
• Resmî ücretler ve harçlar: GSB tescil ücreti, federasyon yeterlilik ve tescil ücretleri, belediye ruhsat harcı, lisans ve vize ücretleri. Tutarları il müdürlüğü, federasyon ve belediye belirler.
• Sigorta (federasyonunuza göre)
• Muhasebe, defter tasdiki ve fatura düzeni

KONTROL LİSTESİ

Yazdırıp işaretleyin

1. Yapıya karar verin: özel spor tesisi, spor kulübü ya da dernek.
2. MEB izni konusunu il milli eğitim müdürlüğüne ve GSB il müdürlüğüne sorun.
3. Mekânı seçmeden önce belediyeye ruhsat uygunluğunu sorun.
4. En az ikinci kademe belgeli antrenörle bir yıllık sözleşme yapın.
5. Her spor dalı için federasyondan yeterlilik belgesi alın.
6. Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatını, gerekiyorsa itfaiye ve sağlık raporlarını alın.
7. GSB il müdürlüğüne yönetmelikteki belgelerle başvurun; çalışma izin belgesini alın.
8. Vergi kaydınızı 10 gün içinde yaptırın; fatura düzeninizi mali müşavirinizle kurun.
9. Çalışanınız varsa SGK bildirimlerini çalışmaya başlamadan yapın.
10. Veliler için aydınlatma metni, yazılı izin ve sağlık raporu düzeninizi hazırlayın.
11. Kayıt, aidat ve yoklama düzeninizi ilk günden kurun.

SPOROVA

Açtıktan sonra işinizi Sporova kolaylaştırır

• Kayıt. Öğrencileri, grupları ve ders programını Excel şablonuyla tek seferde yüklersiniz; kardeşler velinin tek hesabında toplanır.
• Aidat. Aidatlar her ayın 1'inde kendiliğinden oluşur, veliye vadeden önce hatırlatma gider. Aidat takibi ya da başlangıç için ücretsiz Excel şablonu.
• Yoklama. Antrenör sahada listeden ya da QR ile yoklama alır; bağlantı koparsa kayıt telefonda bekler.
• Sağlık bilgisi. Şifreli saklanır, yalnız veli rızasıyla kaydedilir, görmek için iki aşamalı doğrulama gerekir ve her erişim kayda geçer.

KAYNAKLAR

Resmî kaynaklar

• 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu (md. 28)
• Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği
• Antrenör Eğitimi Yönetmeliği
• İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik
• 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
• KVKK: VERBİS istisnası kamuoyu duyurusu